Gwiazda: Różnice pomiędzy wersjami

Z Biblioteki Ossus, polskiej encyklopedii ''Gwiezdnych wojen''.
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
m (de:User:Juno updated the interwiki links: + ja:恒星.)
(+ interlang (Georgian))
 
(Nie pokazano 2 wersji utworzonych przez 2 użytkowników)
Linia 1: Linia 1:
 +
{{Era|legends}}
 
'''Gwiazda''' - ciało niebieskie będące skupiskiem związanej grawitacyjnie materii, w której zachodzą reakcje syntezy jądrowej. Wyzwolona w nich energia emitowana jest pod postacią promieniowania elektromagnetycznego (szczególnie zaś w formie widzialnego światła). Gwiazdy są zbudowane głównie z wodoru i helu. Ich kształt przypomina kulę.
 
'''Gwiazda''' - ciało niebieskie będące skupiskiem związanej grawitacyjnie materii, w której zachodzą reakcje syntezy jądrowej. Wyzwolona w nich energia emitowana jest pod postacią promieniowania elektromagnetycznego (szczególnie zaś w formie widzialnego światła). Gwiazdy są zbudowane głównie z wodoru i helu. Ich kształt przypomina kulę.
__NOTOC__
 
Istnieje około 400 000 (czterysta tysięcy) miliardów gwiazd w [[galaktyka|galaktyce]], z czego jedynie 1/4 została dokładnie zbadana. Wszystkie obracają się wokół środka galaktyki, którym jest wielka czarna dziura, ważąca tyle, ile cztery miliony gwiazd. 7,1 miliardów gwiazd jest zdolnych stworzyć warunki do życia, z czego istnieje około 3,2 miliardów zdatnych do zamieszkania [[Układ planetarny|układów gwiezdnych]].
 
  
[[Głębokie Jądro]] zawiera w sobie około 30 miliardów gwiazd.
+
Istnieje około 400 000 (czterysta tysięcy) miliardów gwiazd w {{L|Galaktyka|galaktyce}}, z czego jedynie 1/4 została dokładnie zbadana. Wszystkie obracają się wokół środka galaktyki, którym jest wielka czarna dziura, ważąca tyle, ile cztery miliony gwiazd. 7,1 miliardów gwiazd jest zdolnych stworzyć warunki do życia, z czego istnieje około 3,2 miliardów zdatnych do zamieszkania {{L|Układ planetarny|układów gwiezdnych}}.
 +
 
 +
{{L|Głębokie Jądro}} zawiera w sobie około 30 miliardów gwiazd.
  
 
Galaktyka wygląda niczym świetlisty dysk z ramionami, pomiędzy którymi znajdują się ciemne przestrzenie, postrzegane jako czarne wyrwy, odstępy. Nie jest to prawda - te obszary również są pełne gwiazd, ale brakuje wśród nich najjaśniejszych gwiazd-supergigantów, przez co obszary te oglądane gołym okiem wyglądają na zaciemnione.
 
Galaktyka wygląda niczym świetlisty dysk z ramionami, pomiędzy którymi znajdują się ciemne przestrzenie, postrzegane jako czarne wyrwy, odstępy. Nie jest to prawda - te obszary również są pełne gwiazd, ale brakuje wśród nich najjaśniejszych gwiazd-supergigantów, przez co obszary te oglądane gołym okiem wyglądają na zaciemnione.
  
Gwiazdy mogą być różnej wielkości, koloru czy temperatury. Wokół nich tworzą się często układy [[planeta]]rne. Na nieboskłonach większości planet gwiazdy są widoczne jako jaskrawe kule w kolorach żółtopomarańczowych - z takiej perspektywy nazywane '''słońcami'''. W niektórych prymitywnych i zacofanych cywilizacjach galaktyki czczone były jako bóstwa.
+
Gwiazdy mogą być różnej wielkości, koloru czy temperatury. Wokół nich tworzą się często układy {{L|planeta}}rne. Na nieboskłonach większości planet gwiazdy są widoczne jako jaskrawe kule w kolorach żółtopomarańczowych - z takiej perspektywy nazywane '''słońcami'''. W niektórych prymitywnych i zacofanych cywilizacjach galaktyki czczone były jako bóstwa.
  
 
== Typy gwiazd ==
 
== Typy gwiazd ==
Linia 29: Linia 30:
 
|F||Żółtobiały||[[Ropagi]] w [[Układ Ropagi|układzie Ropagi]]||4 miliardy lat||Poniżej 1%||Poniżej 10%||100 milionów
 
|F||Żółtobiały||[[Ropagi]] w [[Układ Ropagi|układzie Ropagi]]||4 miliardy lat||Poniżej 1%||Poniżej 10%||100 milionów
 
|-
 
|-
|G||Żółty||[[Korel]] w [[Układ koreliański|Układzie Koreliańskim]], [[Manda Prime]]||10 miliardów lat||4%||50%||2 miliardy
+
|G||Żółty||{{L|Korel}} w [[Układ koreliański|Układzie Koreliańskim]], [[Manda Prime]]||10 miliardów lat||4%||50%||2 miliardy
 
|-
 
|-
 
|K||Pomarańczowy||[[Yavin]] w [[Układ Yavin|układzie Yavin]]||60 miliardów lat||15%||25%||3,75 miliarda
 
|K||Pomarańczowy||[[Yavin]] w [[Układ Yavin|układzie Yavin]]||60 miliardów lat||15%||25%||3,75 miliarda
Linia 36: Linia 37:
 
|-||Brak sekwencji||Różne||-||10%||5%||500 milionów
 
|-||Brak sekwencji||Różne||-||10%||5%||500 milionów
 
|}
 
|}
 
== Galeria przykładowych gwiazd==
 
<gallery>
 
Plik:Tatoos.jpg|[[Tatoo I]] i [[Tatoo II]] - gwiazdy [[Tatooine]]. Tworzą [[układ Tatoo]]
 
Plik:Koros.JPG|[[Koros]] i jedna z okrążających go planet
 
Plik:Onomoth.jpg|[[Omonoth]] - biały karzeł, którego okrążają liczne asteroidy
 
Plik:Primusgolud.JPG|[[Primus Goluud]]
 
</gallery>
 
 
== Zobacz też ==
 
*[[Planeta]]
 
*[[Księżyc]]
 
*[[Galaktyka]]
 
*[[Gwiazda Śmierci]]
 
  
 
== Źródła ==
 
== Źródła ==
 
*''[[The Essential Atlas]]''
 
*''[[The Essential Atlas]]''
  
== Linki zewnętrzne ==
+
{{Galaktyka}}
*[[:plwiki:Gwiazda|Gwiazda]] na [http://pl.wikipedia.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna Wikipedii]
+
  
[[Kategoria:Gwiazdy|*]]
+
[[Kategoria:Ciała niebieskie]]
  
 
[[de:Stern]]
 
[[de:Stern]]
Linia 63: Linia 49:
 
[[es:Estrella]]
 
[[es:Estrella]]
 
[[ja:恒星]]
 
[[ja:恒星]]
 +
[[ka:ვარსკვლავი]]
 
[[ru:Звезда]]
 
[[ru:Звезда]]

Aktualna wersja na dzień 09:44, 26 sie 2021

Gwiazda - ciało niebieskie będące skupiskiem związanej grawitacyjnie materii, w której zachodzą reakcje syntezy jądrowej. Wyzwolona w nich energia emitowana jest pod postacią promieniowania elektromagnetycznego (szczególnie zaś w formie widzialnego światła). Gwiazdy są zbudowane głównie z wodoru i helu. Ich kształt przypomina kulę.

Istnieje około 400 000 (czterysta tysięcy) miliardów gwiazd w galaktyce, z czego jedynie 1/4 została dokładnie zbadana. Wszystkie obracają się wokół środka galaktyki, którym jest wielka czarna dziura, ważąca tyle, ile cztery miliony gwiazd. 7,1 miliardów gwiazd jest zdolnych stworzyć warunki do życia, z czego istnieje około 3,2 miliardów zdatnych do zamieszkania układów gwiezdnych.

Głębokie Jądro zawiera w sobie około 30 miliardów gwiazd.

Galaktyka wygląda niczym świetlisty dysk z ramionami, pomiędzy którymi znajdują się ciemne przestrzenie, postrzegane jako czarne wyrwy, odstępy. Nie jest to prawda - te obszary również są pełne gwiazd, ale brakuje wśród nich najjaśniejszych gwiazd-supergigantów, przez co obszary te oglądane gołym okiem wyglądają na zaciemnione.

Gwiazdy mogą być różnej wielkości, koloru czy temperatury. Wokół nich tworzą się często układy planetarne. Na nieboskłonach większości planet gwiazdy są widoczne jako jaskrawe kule w kolorach żółtopomarańczowych - z takiej perspektywy nazywane słońcami. W niektórych prymitywnych i zacofanych cywilizacjach galaktyki czczone były jako bóstwa.

Typy gwiazd

Gwiazdy dzieli się na siedem typów, określanych głównie na podstawie koloru i temperatury powierzchni - O, B, A, F, G, K i M. Niebieskie O i B oraz białe A to gorące gwiazdy. Żółtobiałe F i żółte G to gwiazdy o średniej temperaturze. Natomiast pomarańczowe K i czerwone M to zimne gwiazdy.

Dziewięć na dziesięć gwiazd galaktyki da się przypasować do głównej sekwencji typów. O, B i niektóre A żyją tylko miliony lat, z kolei żywotność F (żółtobiałe karły) liczy się w miliardach lat. W systemach wielu gwiazd tego typu wyewoluowało inteligentne życie, w przeciwieństwie do O, B i A - zwykle w przypadku tych gwiazd było za mało czasu.

Karły typu G i K cechują się żywotnością rzędu miliardów lat, więc układy, które tworzą, mają dużą szansę na rozwinięte życie inteligentne.

Najbardziej powszechny typ gwiazdy to M - około 70% gwiazd to czerwone karły.

Typ Kolor Przykładowe gwiazdy Długość życia Ilość gwiazd Zamieszkanych Zamieszkanych w znanej galaktyce
O Niebieski Garnib w układzie Garnib Mniej niż 1 milion lat Poniżej 1% Poniżej 10% 100 milionów
B Niebieski Kessa w układzie Kessel 10 milionów lat Poniżej 1% Poniżej 10% 100 milionów
A Biały Colu w układzie Colu Od 400 milionów do 2 miliardów lat Poniżej 1% Poniżej 10% 100 milionów
F Żółtobiały Ropagi w układzie Ropagi 4 miliardy lat Poniżej 1% Poniżej 10% 100 milionów
G Żółty Korel w Układzie Koreliańskim, Manda Prime 10 miliardów lat 4% 50% 2 miliardy
K Pomarańczowy Yavin w układzie Yavin 60 miliardów lat 15% 25% 3,75 miliarda
M Czerwony Barab w układzie Barab Więcej niż trylion 70% 1% 700 milionów

Źródła


Galaktyka
[Pokaż/Ukryj]