Mando'a
Z Biblioteki Ossus, polskiej encyklopedii ''Gwiezdnych wojen''.
|
|
Mando'a jest czasem nazywana językiem mandaloriańskim. To język stosowany przez Mandalorian i ich przodków Taungów.
Spis treści |
Gramatyka
W mando’a struktura zdań jest podobna jak we Wspólnym (angielskim). W Mando'a nie występują przypadki. Jest też kilka rzeczy do zapamiętania. Początkowo Mando’a była językiem wyłącznie do rozmowy.
Brak liter
Litery x, z i f nie występują w Mando’a, zarazem dźwięk podobny do f zapisuje się jako vh. Zapisane s często wymawia się jako z.
Dwuznaczności w Mando’a
Wiele wyrażeń w Mando'a ma dwa, lub więcej słów, ale, jako że połączone słowa mają tylko jedno logiczne znaczenie, tłumaczy się je jako jedno. Na przykład dar’jetii, dosłownie przetłumaczono by jako „już nie Jedi”, lecz później było używane jedynie do nazwania Mrocznego Jedi. Nie ma żadnej reguły co do znaczeń słów-jest to jednak ważny aspekt Mando’a. By zaznaczyć, ze słowa zostały połączone, używa się apostrofu. Kiedy połączone słowo jest trudne do wymówienia, skraca się ja. Na przykład powiemy Vor'e zamiast Vor'entye.
Liczba mnoga
Liczbę mnogą tworzymy przez dodanie e na koniec. Gdy w liczbie pojedynczej słowo kończy się samogłoską dodajemy se. Czasami dodaje się też apostrof, na przykład w Gett’se. Jeśli słowo kończy się głoską a- zamieniamy je na e, na przykład w Ad’ika – Ad’ike.
Przedrostki
W Mando'a przedrostki stoją same, pojawiają się na początku zdania. Na przykład tion, przedrostek pytający: so Karen, tion mhi hibira Mando'a iviin'yc? Znaczy: Karen, czy szybko uczymy się Mando’a?
Rodzajniki
W Mando'a rzadko stosuje się rodzajniki. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy naciskamy na kogoś. Istnieje kilka rodzajników określonych, najczęściej używany z nich to te, oraz rodzajnik nieokreślony "eyn".
Odmiana czasowników
Większość czasowników ma przynajmniej dwie formy: bezokoliczniki, zakończone na r i inne, które nie kończą się na r. Nie powiesz Ni vorer, tylko Ni vore. Jeśli stosujemy czasowniki posiłkowe, takie jak ven i liser, to czasownik występuje w formie bezokolicznikowej. Na przykład możesz powiedzieć: "Gar lise jorhaa'ir." ("Możesz mówić").
Przymiotniki odrzeczownikowe
Do tworzenia przymiotników odczasownikowych używa się przyrostków -la i -yc, zależnie od swobody wymowy. Znanym przykładem jest Di'kut: sam di'kut znaczy tyle co idiota. Lesz zmieniony w przymiotnik, przy użyciu przyrostka -la , daje Di'kutla. Przyrostek –la jest częściej używany dlatego, że jest łatwiejszy do wypowiedzenia niż –yc.
Stopniowanie
Przymiotniki stopniowane regularnie są zbudowane z samego przymiotnika i przyrostka -shy'a dla stopnia wyższego (na przykład dralshy’a: jaśniejszy, silniejszy) i -ne dla stopnia najwyższego (Na przykład dralne: najjaśniejszy, najsilniejszy).
Słownictwo
Poniżej wymienione zostały wszystkie znane słowa i wyrażenia w Mando’a i ich tłumaczenia. Należy także pamiętać, że w Mando'a nie ma słowa oznaczającego bohatera –jednak każdy, kto nim nie jest zasługuje na miano hut'uun/e - tchórz.
Liczby
- jeden - solus
- dwa - tad
- trzy - ehn
- cztery - cuir
- pięć - rayshe'a
- sześć - resol
- siedem - e'tad
- osiem - sh'ehn
- dziewięć- she'cu
- dziesięć - ta'raysh
Czasowniki
Mando'a - Polski
- aliit - rodzina,klan
- atiniir - wytrzymać, trzymać, tkwić
- baatir – troszczyć się, martwić
- beten - wzdychać
- brokar – bicie (bicie serca, bić w bęben)
- cuyir – być, istnieć
- dinuir - dawać
- duraanir – gardzić, patrzeć z góry, mieć w pogardzie
- duumir - pozwalać
- ganar – mięć, posiadać
- hettir – płonąc
- hibirar – uczyć się
- hukaatir - ochraniać, osłaniać
- jorso’ran – znosić, wytrzymać (czasownik archaiczny)
- jurir - nieść
- jorhaa'ir - rozmawiać
- jurkadir – mieć z kimś kłopoty
- kar'taylir - wiedzieć
- liser - móc
- motir - stać
- narir – czynić, działać
- nartir - postawić
- nau'ur (czasami pisane jako naur) - wykuć
- nau'ur kad – wykuć szablę
- nynir – uderzyć, ugodzić
- parjir – zwyciężyć,
- shabiir - przykręcić
- shukur - złamać, rozbić, zmiażdżyć
- susulur – słuchać, słyszeć
- takisir – obrażać, znieważać
- trattok’o - upaść, zawieść
- udesiir - odpocząć, być spokojnym
- verborir - kupić, wynająć,
- vorer - zaakceptować
Polski - Mando'a
- bicie (bicie serca, bić w bęben) - brokar
- być, istnieć - cuyir
- czynić, działać - narir
- dawać - dinuir
- gardzić, patrzeć z góry, mieć w pogardzie - duraanir
- kupić, wynająć - verborir
- mieć, posiadać - ganar
- mieć z kimś kłopoty - jurkadir
- móc - liser
- nieść - jurir
- obrażać, znieważać - takisir
- ochraniać, osłaniać - hukaatir
- odpocząć, być spokojnym - udesiir
- płonąć - hettir
- postawić - nartir
- pozwalać - duumir
- przykręcić - slabiir
- rozmawiać - jorhaa'ir
- słuchać, słyszeć - sululur
- stać - motir
- troszczyć się, martwić - baatir
- uczyć się - hibirar
- uderzyć, ugodzić - nynir
- upaść, zawieść - trattok'o
- wiedzieć - kar'taylir
- wykuć - nau'ur (niekiedy pisane jako naur)
- wykuć szablę - nau'ur kad
- wytrzymać, znieść - jorso’ran (czasownik archaiczny)
- wytrzymać, trzymać, tkwić - atiniir
- wzdychać - beten
- zaakceptować - vorer
- złamać, rozbić, zmiażdżyć - shukur
- zwyciężyć - parjin
Rzeczowniki
Mando'a - Polski
- abesh - wschód
- abiik - powietrze
- a’den – gniew, furia
- adu - pieśni (rzeczownik archaiczny)
- ad - syn, córka, dziecko
- ad'ika - dziecko, chłopiec, kochanie
- aka - misja
- akaan - wojna
- akaan'ade - armia
- aliit – rodzina, klan
- aruetii - zdrajca, obcy
- aruetiise – liczba mnoga do aruetii
- ba'buir - pradziadek
- beroya – łowca nagród
- beskar – Mandaloriańska stal
- beskar'gam - zbroja (dosłownie "stalowa skóra")
- bes'uliik - Bazyliszek (dosłownie "stalowa bestia")
- behot – kwasek cytrynowy, środek antyseptyczny, środek pobudzający
- birgaan - plecak
- buir - ojciec
- burc'ya - przyjaciel
- buy'ce - hełm; potocznie: pół kwarty, wiadro
- ca - noc
- chakaar - złodziej, drobny przestępca, szumowiny, kobieta lekkich obyczajów, bękart
- chig – różne rodzaje gorących drinków, napar
- Coruscanta - Coruscant
- cyar'tomade - fani
- darasuum - wieczność
- dar'buir – już nie ojciec
- dar'manda – stan bycia "Nie Mandalorianem"; nie poza światowiec, ale ten który stracił swoje dziedzictwo, więc i tożsamość i duszę
- dar'jetii – już nie Jedi (Sith, Mroczny Jedi)
- dar'yaim - piekło, miejsce które chcesz zapomnieć
- dha - mrok
- Dha Werda Verda- Wojownicy mroku
- di'kut - głupek, idiota, bezużyteczna osoba); kontekst-zależny: może nazywać durnia, głupca, kretyna itd.
- droten - ludzie, społeczeństwo
- entye - dług
- gal – jasne piwa
- gayi'kaab - radio
- gayiyli - odrodziciel
- gett - głowa
- ge'verd – prawie wojownik
- gihaal - ryba
- gra'tua- zemsta
- hut'uun - tchórz
- ib'tuur - dzisiaj
- jai'galaar – wrzaskliwy jastrząb
- jetii - Jedi
- jetiise - Republika, Jedi (liczba mnoga)
- jetii'kad - miecz świetlny
- ka’ra - gwiazdy
- ka’rta - serce
- kad - miecz
- kama – tył, przepaska
- Kaminiise - Kaminoanie
- ke'gyce - dowództwo, rozkaz
- kom’rk - rękawica
- kando - znaczenie, waga
- kot - siła
- kote - chwała
- kyr’am - śmierć
- Mand'alor - Mandalor
- Mandaloriańska stal - beskar
- Manda'yaim – Mandalore (planeta)
- Mando'ad - Mandalorianin (dosłownie: syn/córka/dziecko Mandalora)
- mirshe – mózg, umysł
- mirsh – komórka mózgowa
- ne'tra gal – ciemne piwo
- nibral - fajtłapa, niedojda; ktoś z kogo nie ma żadnego pożytku
- or'dinii – szaleniec
- osik - "poodoo"
- parjai - zwycięstwo
- prudii - cień
- rang - popiół
- runi - dusza
- tal - krew
- tar – przestrzeń kosmiczna, gwiazda, niebo
- tat - brat (dialekt z Concord Dawn)
- taungsarang – popiół Taung
- tor - sprawiedliwość
- tracinya - płomień
- tracyn - ogień
- troan - twarz
- tsad - sojusz, grupa, organizacja
- tuur - dzień
- shebs - tył, tyłek
- Siit - Sith
- shuk'om - Crushgaunt
- uj'alayi – bardzo gęste i słodkie ciasto zrobione ze zmiażdżonych orzechów, suszonych owoców i przypraw. Jest namaczane w kleistym syropie uj'jayl. Czasami zwane ciastem uj.
- uj'Jayl (ooh-JAI-ul) – rodzaj kleistego syropu.
- ven - przyszłość
- verd - wojownik
- vhett - rolnik
- vode - bracia, siostry, towarzysze
- vod'ika – zdrobniale brat, siostra (braciszek, siostrzyczka)
- vongese – Yuuzhan Vongowie
- werda - cienie (rzeczownik archaiczny)
Polski - Mando'a
- armia - akaan'ade
- bardzo gęste i słodkie ciasto zrobione ze zmiażdżonych orzechów, suszonych owoców i przypraw. Jest namaczane w kleistym syropie uj'jayl. Często nazywane ciastem uj. - uj'alayi
- Bazyliszek (dosł. "stalowa bestia") - bes'uliik
- bękart - zob. złodziej
- bracia, siostry, towarzysze - vode (także tat - brat w dialekcie z Concord Dawn)
- braciszek, siostrzyczka - vod'ika
- chłopiec - zob. dziecko
- chwała - kote
- ciemne piwa - gal
- ciemne piwo - ne'tra gal
- cienie - werda (rzeczownik archaiczny) (także prudii - cień)
- Coruscant - Coruscanta
- córka - zob. syn
- Crushgaunt -shuk'om
- dług - entye
- drink - zob. różne rodzaje gorących drinków, napar
- drobny przestępca - zob. złodziej
- dziecko, chłopiec, kochanie - ad'ika (zob. też syn)
- dzisiaj - ib'tuur
- dowództwo - zob. rozkac
- dusza - runi
- dzień - tuur
- fajtłapa, niedojda; ktoś z kogo nie ma żadnego pożytku - nibral
- fani - cyar'tomade
- furia - zob. gniew
- głowa - gett
- głupek, idiota, bezużyteczna osoba); kontekst-zależny: może nazywać durnia, głupca, kretyna itd. - di'kut
- gniew, furia - a’den
- gorący drink - zob. różne rodzaje gorących drinków, napar
- gwiazdy - ka'ra
- hełm; potoznie: Pół kwarty, wiadro - buy'ce
- idiota - zob. głupek
- już nie Jedi - dar'jetti
- już nie ojciec - dar'buir
- Kaminoanie - Kamiinise
- klan - zob. rodzina
- kobieta lekkich obyczajów - zob. złodziej
- kochanie - zob. dziecko
- krew - tal
- kwasek cytrynowy, środek antyseptyczny, środek pobudzający - behot
- ludzie - zob. społeczeństwo
- Łowca Nagród - beroya
- Mandalore (planeta)- Manda'yaim
- Mandalor - Mand'alor
- Mandalorianin - Mando'ad (dosłownie: syn/córka/dziecko Mandalora)
- miecz - kad
- miecz świetlny - jetii'kad
- misja - aka
- Mroczny Jedi - zob. Już nie Jedi
- mrok - dhar
- mózg, umysł - mirshe
- napar - zob. *chig – różne rodzaje gorących drinków, napar
- niebo - zob. przestrzeń kosmiczna
- noc - ca
- obcy - zob. zdrajca
- odrodziciel - gayiyli
- ogień - tracyn
- ojciec - buir
- piekło, miejsce które chcesz zapomnieć - dar'yaim
- pieśni - adu (rzeczownik archaiczny)
- plecak - birgaan
- płomień - tracinya
- "poodoo" - osik
- popiół - rang
- popiół Taung - taungsarang
- powietrze - abiik
- pradziadek - ba'buir
- prawie wojownik - ge'verd
- przepaska - zob. tył
- przestrzeń kosmiczna, gwiazda, niebo - tar
- przyjaciel - burc'ya
- przyszłość - ven
- radio - gayi'kaab
- Republika - jetiise (znaczy również Jedi (w liczbie mnogiej))
- rękawica - kom’rk
- rodzina, klan - aliit
- rozkaz, dowództwo - ke'gyce
- różne rodzaje gorących drinków, napar - chig
- ryba - gihaal
- serce - ka'rta
- Sith - Siit
- społeczeństwo - droten
- sprawiedliwość - tor
- stalowa bestia - zob. Bazyliszek
- stalowa skóra- zob. zbroja
- stan bycia "Nie Mandalorianem"; nie poza światowiec, ale ten który stracił swoje dziedzictwo, więc i tożsamość i duszę - dar'manda
- szaleniec - or'dinii
- szara komórka - mirsh
- szumowiny - zob. złodziej, drobny przestępca, szumowiny, kobieta lekkich obyczajów, bękart
- śmierć - kyr'am
- środek antyseptyczny - zob. kwasek cytrynowy
- środek pobudzający - zob. kwasek cytrynowy
- rodzaj kleistego syropu - uj'Jayl (ooh-JAI-ul)*rolnik - vhett
- Sith - Siit (zob. też Już nie Jedi)
- sojusz, grupa, organizacja - tsad
- syn - ad
- tchórz - hut'uun
- twarz - troan
- tył - shebs (znaczy także tyłek), kama (znaczy także przepaska)
- tyłek - zob. tył
- umysł - zob. mózg
- Yuuzhan Vongowie - vongese
- waga- zob. znaczenie
- wiadro - zob. hełm
- wieczność - darasuum
- wojna - akaan
- wojownik - verd
- wrzaskliwy jastrząb - jai'galaar
- wschód - abesh
- zbroja - beskar'gam
- zdrajca, obcy - aruetii (liczba mnoga auretiise)
- zemsta - gra'tua
- złodziej, drobny przestępca, szumowiny, kobieta lekkich obyczajów, bękart - chakaar
- znaczenie - kando
- zwycięstwo - parjai
Przymiotniki i przysłówki
Mando'a - Polski
- a'denla - mściwy
- adenn - bezlitosny
- ani'la - ostateczny
- aruetyc - zdradziecki
- atin - uparty
- briikase - szczęśliwy
- dar (dahr) – już nie (Np. Dar’buir – już nie ojciec)
- darasuum – wieczny, na zawsze
- di'kutla - głupi, idiotyczny
- draar (drahr) - nigdy
- dral – jasny, bystry
- dralshy'a – silny, potężniejszy
- ge'tal - czerwony
- hettyc - płonący
- hut'uunla - tchórzliwy
- iviin'yc - szybki, szybko
- jatne - najlepszy
- kandosii – nieposkromiony, szlachetny
- mirdala – bystry, mądry
- nau - przed
- ne'tra - czarny
- ori - wielki, olbrzymi, bardzo
- racin - blady
- shabla - przekleństwo
- shukla - zmiażdżony
- sol'yc - pierwszy
- talyc – krwawy, krwisty
- teroch - bezlitosny
- tome - razem
- tracyn'la - spieczony, spalony
- troch - oczywiście
- ures - bez
- solus - jeden, sam, jednostka
- usen'ye – wulgarne powiedzenie, gdy chcemy, by ktoś odszedł
Polski - Mando'a
- bezlitosny - teroch, adenn
- bez - ures
- blady - racin
- bystry, mądry - mirdala
- czarny - ne'tra
- czerwony - ge'tal
- głupi, idiotyczny - di'kutla
- jasny, bystry - dral
- jeden, sam, jednostka - solus
- już nie - dar (dahr) (Np. Dar’buir – już nie ojciec)
- krwawy, krwisty - talyc
- mściwy - a'denla
- najlepszy - jatne
- nieposkromiony, szlachetny - kandosii
- nigdy - draar (drahr)
- oczywiście - troch
- ostateczny - ani'la
- pierwszy - sol'yc
- płonący - hettyc
- przed - nau
- przekleństwo - shabla
- razem - tome
- silny, potęrzniejszy - dralshy'a
- spieczony, spalony - tracyn'la
- szczęśliwy - briikase
- szybki, szybko - iviin'yc
- tchurzliwy - hut'uunla
- uparty - atin
- wieczny, na zawsze - darasuum
- wielki, olbrzymi, bardzo - ori
- wulgarne powiedzenie, gdy chcemy, by ktoś odszedł - usen'ye
- zdradziecki - aruetyc
- zmiażdżony - shukla
Inne słowa
Mando'a- Polski
- a - ale
- an - wszyscy
- ashi - inny
- ast - samo
- bal - i
- bah – do, ku
- cuun - nasz
- elek - tak
- gar - ty, twój
- ibic - to
- jate - dobrze
- jatne - najlepszy
- juaan - obok
- kaysh - jego, jemu
- ke – przedrostek rozkazujący
- ke nu - nie
- lo - w
- meg – który, co
- meh - jeżeli
- mhi - my
- nayc - nie (potocznie: shh)
- ner - mój
- ni - ja
- par - dla
- sa - jak
- shh - nie (potocznie)
- sha or shal - na
- te – ten
- teh – z (kąd?)
- ti – z (kim?)
- tion – przedrostek pytający
- tion'ad - kto, pytanie
- vaii - gdzie
- val - oni, ich
- ven – przedrostek przyszłościowy
Polski - Mando'a
- ale - a
- co - zob. który
- dla - par
- do, ku - bah
- dobrze - jate
- gdzie - valii
- i - bal
- ich - zob. oni
- inny - ashi
- ja - ni
- jak - sa
- jeżeli - meh
- kto, pytanie - tion'ad
- który, co - meg
- ku - zob. do
- mój - ner
- my - mhi
- na - sha or shal
- najlepszy - jatne
- nasz - cuun
- nie - nayc, ke nu, potocznie shh
- obok - juaan
- oni - val
- przedrostek przyszłościowy - ven
- przedrostek pytający - tion
- przedrostek rozkazujący - ke
- pytanie - zob. kto
- samo - ast
- tak - elek
- ten - te
- the - zob. ten
- to - ibic
- twój - zob. ty
- ty, twój - gar
- w - lo
- wszyscy - an
- z (kąd?) - teh
- z (kim?) - ti
Wyrażenia
- Aliit ori'shya taldin - "Rodzina to więcej niż tylko krew" Mandaloriańskie przysłowie
- Ba'slan shev'la. – Odwrót taktyczny. Mandaloriańskie wyrażenie.
- Copaani gaan? – Chcesz pomocną dłoń?
- Cuy’val Dar - "ten który już nie istnieje"
- Duraani, burc'ya? - "Czy wyglądam śmiesznie, kolego?"
- "Gar Aruetyc Jetiise lise nau'ur ca ti jetii'kade, a'a'denla Siite hibira atiniir darasuum." - "Wy zdradzieccy Jedi możecie rozświetlić noc przy pomocy waszych mieczy świetlnych, ale mściwi Sithowie nauczyli się wytrzymywać was na zawsze."
- Gar ru kaymaru kaysh, di'kut: tion'meh kaysh ru jehaati? - Zabiłeś go, ty idioto: co jeżeli on kłamał? (Powiedziane przez Kala Skiratę do Walona Vaua w Komandosi Republiki: Potrójne Zero)
- Gedet'ye - proszę
- Haat, Ijaa, Haa'it - Prawda, Honor, Wizja —mówione podczas pieczętowania paktu
- Haili cetare - Smacznego
- Hukaat'kama – Ochraniaj moje tyły
- Ib'tuur jatne tuur ash'ad kyr'amur. - "Dzisiaj jest najlepszy dzień, żeby ktoś zginął”
- K'atini – Zassij to!
- Kandosii! -"Zgroza!"
- Ke barjurir gar'ade, jagyc'ade kot'la a dalyc'ade kotla'shya. - "Trenuj swoich synów żeby byli silni, a twoje córki żeby były silniejsze." Mandaloriańskie powiedzenie
- Ke narir haar'ke'gyce rol'eta resol! - "Wykonać rozkaz 66!"
- Ke nu jurkad sha Mando'ade, burc'ya! - "Nie zadzieraj z Mandalorianami, kolego!" (dosłownie: Nie podnoś miecza na Mandolorian, kolego!" )
- Ke nu jurkad ti Mando'ade, burc'ya! - "Nie krzyżuj miecza z Mandalorianami, kolego!"
- Ke'pare, ke baslana meh mhi Kyrayc - "Zostać na pozycjach, (i) odejść jeżeli się nam nie uda"
- Ke'pare - "Zostać na pozycjach"
- Ke'sush – Komenda dobrej starej armii.
- Kom'rk tsad droten troch nyn ures adenn, Dha Werda Verda a'den tratu. – Oni są wrath cienia wojownika i rękawicą Republiki (Linijka Mandaloriańskiej pieśni wojennej zaadoptowanej dla Komandosów Republiki).
- K'uur – Cisza!; Bądź cicho
- Mar'e – Nareszcie!
- Mhi solus tome, mhi solus dar'tome, mhi me'dinui an, mhi ba'jur verde. - Razem stanowimy jedność, osobno stanowimy jedność, podzielimy się wszystkim, wychowamy wojowników. Treść przysięgi małżeńskiej.
- Mir'osik - przekleństwo
- Mirdala Mird'ika! - "Mądry Mird!" (mówione przez Walona Vaua do zwierzaka Strilla, Lorda Mirdalan)
- Mirsh'kyramud – nudna osoba (dosłownie: "morderca umysłów")
- Mishuk gotal'u meshuroke, pako kyore – Ciśnienie tworzy klejnoty, łatwo tworząc rozpad. Mandaloriańskie przysłowie.
- N'jurkad - "Nie zadzieraj ze mną"
- N 'oya 'kari gihaal, Buir. (Noy-ah KAR-ee gee-HAAL, boo-EER) – Złowiłem rybę, Tato..
- Nar dralshy'a – Próbuj mocniej
- Ner vod - "mój brat/siostra" potocznie: "(mój) kumpel/chłopak/facet"
- Ni kar'tayli gar darasuum (nee kar-TILE garh dah-RAH-soom) - potocznie: "Kocham cię"
- Ni ru kaymaru Niktose. Meh Orjul jehaati, kay kar'tayli me'ni ven kaymaru kaysh – Zabiłem tego Nikto. Jeżeli Orjul kłamie, wie, że jego także zabije. (Walon Vau do Kala Skiraty)
- Nu jurkad Mando'ade, burc'ya! - zapewnienie, porównywalne do "Spokojnie, przyjacielu"
- Nu kyr'adyc, shi taab'echaaj'la - "Nie odejśc, zwyczajnie odmaszerowac daleko" (Mandaloriańskie wyrażenie na odejście)
- Ori'jate - "Bardzo dobrze"
- Resol'nare - sześć zasad stanowiących kulturę Mandalorian
- Re'turcye mhi! – do widzenia, żegnaj
- Ret'ini – to był wypadek
- Su'cuy! – przyjacielskie przywitanie (dosłownie: "wciąż żywy" lub "wiec wciąż jesteś żywy")
- Tion'ad hukaat'kama? - "Kto cię kryje?"
- Tsad droten - Republika, demokracja, każdy rząd (dosłownie: "organizacja ludzi")
- Usenye - "Odejdź!"
- Udesii - "uspokój się", "nie przejmuj się"
- Verd ori'shya beskar'gam. - "Wojownik to więcej niż (jego) zbroja" Mandaloriańskie przysłowie
- Vor’e - dzięki, krótsza forma vor entye
- Vor entye - dziękuje (dosłownie: "Akceptuje twój dług")
Pieśni
- Szał Wojowników Cienia
- Kote Darasuum
- Dha Werda Verda
- Ka'rta Tor
- Gra'tua Cuun
- Vode An
- Pieśń Mandaloriańskich Najemnikow
- Pijańska pieśń
Ciekawostki
Wystąpienia
- Knights of the Old Republic: Flashpoint
- Knights of the Old Republic: Days of Fear
- Knights of the Old Republic
- Republic Commando
- Komandosi Republiki: Bezpośredni kontakt
- Komandosi Republiki: Potrójne Zero
- Spisek na Cestusie
- Braterstwo krwi
- Poświęcenie
- Legacy: Broken
